Dagaalka Bariga Dhexe Oo Sicir Barar ku keeni kara Soomaaliya: Qiimaha Shidaalka Oo Sare U Sii Kacaya

Colaadda u dhexeysa Mareykanka, Israa’iil iyo Iiraan ayaa si toos ah u gilgishay suuqyada tamarta caalamka — waxaana durba muuqda koror ku yimid qiimaha shidaalka. Soomaaliya ayaa ka mid ah dalalka si dhaqso leh u dareemaya saameyntaas.

Cabsida ugu weyn waxay la xiriirtaa khalkhal ku yimaada sahayda shidaalka, gaar ahaan haddii la carqaladeeyo ama la xiro marinka istiraatiijiga ah ee Hormuz.

Waa maxay Marinka Hormuz?

Waa marin-biyood u dhexeeya Iiraan iyo Cumaan, kana mid ah halbowlayaasha ugu muhiimsan ee ganacsiga tamarta dunida. Qiyaastii 20% ilaa 30% shidaalka caalamka ayaa halkaas mara — gaar ahaan kan loo dhoofiyo Yurub, Aasiya iyo Afrika.

Sidaas darteed, carqalad kasta oo halkaas ka dhacda waxay si degdeg ah u saameysaa qiimaha shidaalka ee dunida.

Sida ay baahisay wargeyska The Wall Street Journal, qiimaha gaaska Yurub ayaa kor u kacay ilaa 25% kadib markii xiisadaha Bariga Dhexe ay sare u qaadeen halista ku xeeran Marinka Hormuz — arrin muujineysa sida suuqyada tamartu ugu nugul yihiin qalalaasaha siyaasadeed.

Soomaaliya, oo si buuxda ugu tiirsan shidaalka dibadda laga keeno, ayaa hadda wajahaysa cadaadis sii kordhaya. Waxaa jira cabsi ah in qiimuhu sii kaco, taasoo si toos ah u saameen doonta gaadiidka, ganacsiga, iyo nolosha maalinlaha ah ee shacabka.

Haddii xiisaddu sii dheeraato, su’aashu ma aha oo kaliya in qiimuhu kordho — balse waa: intee le’eg ayay dhaqaalaha jilicsan ee Soomaaliya u adkeysan karaa mowjad kale oo sicir-barar ah oo ka timaadda meel ka baxsan xuduudaheeda?