Markabka M/V LUTUF waa la sii daayay… Laakiin sidee? Afduub? Duqeyn? Wadaxaajood? Mise madax-furasho? In kasta oo markabku hadda xor yahay, xaqiiqada ku saabsan sida loo sii daayay ayaa weli su’aalo badan ku hareen.
Si loo fahmo dhacdada LUTUF, waxaa loo baahan yahay in dib loo raaco silsiladda dhacdooyinka: Safarkii markabka ee Türkiye. Afduubkiisii xeebaha Soomaaliya. Shixnadda la sheegay inuu siday iyo xaaladda shaqaalihii saarnaa.
Warbixinnadii hore ayaa sidoo kale sare u qaaday walaac ku saabsan hub iyo qalab ciidan oo Turki ah oo la sheegay inuu markabku u waday Muqdisho. Hase yeeshee, faahfaahin rasmi ah oo dhameystiran oo ku saabsan shixnadda iyo halka ay ku dambeysay ayaa weli muhiim ah.
Kadib afduubka, xeebaha Puntland waxaa laga soo sheegay duqeymo iyo dhaqdhaqaaqyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn. Waxaa sidoo kale dhacay khasaaro dhimasho iyo dhaawac ah. Duqeymahaasi xiriir ma la lahaayeen howlgalka lagu doonayay sii-deynta LUTUF?
Waxaa sidoo kale jiray warar ku saabsan wadaxaajoodyo lala galay kooxihii haystay markabka. Laakiin weli si cad looma oga: Waa maxay heshiiska la gaaray? Ma la bixiyay madax-furasho? Mise cadaadis militari ayaa sababay sii-deynta?
Waxaa suurtagal ah in dhacdadu ay lahayd wajiyo badan—laakiin taas waxay u baahan tahay caddeyn rasmi ah. Haddaba, LUTUF ma howlgal militari ayaa lagu soo furtay? Mise wadaxaajood iyo madax-furasho ayaa horseeday sii-deyntiisa? Mise waxaa dhacay isku-dar cadaadis militari iyo wadaxaajood?
Si loo helo sawir dhameystiran, waxaa loo baahan yahay in la isku xiro dhammaan dhacdooyinka: Afduubka. Duqeymaha. Wadaxaajoodyada. Khasaaraha dhacay iyo daqiiqadihii ugu dambeeyay ee markabka loo oggolaaday inuu baxo.
Jawaabaha waxaa laga sugayaa Puntland, Dowladda Federaalka Soomaaliya, Wasaaradda Gaashaandhigga Türkiye, wakiillada shaqaalaha markabka iyo dhinacyada kale ee xogta haya. Markabka LUTUF hadda waa xor. Laakiin xogta sida loo sii daayay weli si buuxda looma hayo. Ilaa la helo caddeymo dheeraad ah, suaashu waxay ahaaneysaa, LUTUF yaa soo furtay, sideese dhab ahaan ku dhammaaday afduubkii?
in Hamar